ﭘﻮﺷﺶ داﮐﺮوﻣﺎت دارای کاربر های بسیار وسیع و ارزشمندی در صنعت میباشد ، ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺎﻻ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﯽ ، ﺣﺮارت ، ﻋﺪم اﯾﺠـﺎد ﺗـﺮدي ﻫﯿـﺪروژﻧﯽ، ﺳﺎزﮔﺎري ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎي ﺑﻌﺪي و ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﯽ ﻧﻬﺎﯾـﺖ در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺧﻮردﮔﯽ ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﮏ از جمله آنها میباشد . ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در کشور ژاﭘﻦ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻨﻨﺪه ﺧﻮدرو ، اﮐﺜﺮ ﻗﻄﻌﺎت ﺧﻮدرو را ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ داﮐﺮوﻣﺎت پوشش دهی ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ، ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺮاي اﺑﺰار آﻻت ﺟﻨﮕـﯽ در ایالات متحده آمریکا ، اﺳـﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻧﻈـﺎﻣﯽ بر اساس پوشش داکرومات (MIL-C-87115 Dacrotized) ﺑــﻪ ﻣﻨﻈــﻮر اﯾﺠــﺎد ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﯽ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ . در ﻣﻬﻨﺪﺳﯽ ﺷﻬﺮﺳﺎزي اﯾﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻓﺮآﯾﻨﺪ اﺻﻠﯽ در ﭘﺮوژه ﻫﺎي ﺳﺎﺧﺖ ﺗﻮﻧﻞ ، ﺑﺰرﮔﺮاه و ﭘﺮوژه ﻫﺎي ﺑﯿﺸﻤﺎر ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺘﺮو ﺑـﻪ ﮐـﺎر رﻓﺘﻪ و میرود .
ﻣﺤﻠﻮل داﮐﺮوﻣﺎت ﯾﮏ ﻣﺎده ﻣﺤﻠﻮل درآب ﺣﺎوي ﻣﻮاد ﺗﻔﻠﻮﻧﯽ، ذرات رﯾﺰ روي، آﻟـﻮﻣﯿﻨﯿﻢ ، cro3،cr2o3 و ﻏﯿـﺮه اﺳﺖ. ﻣﻮاد ﺗﻔﻠﻮﻧﯽ،mcro3 وmcr2o3 ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻠﻮل در آب ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭼﺴﺐ ﺑﺮاي ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﯿﻮﺳـﺘﻦ ذرات رﯾﺰ روي و آﻟﻮﻣﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ در ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻻﯾﻪ ورﻗﻪ ورﻗﻪ میباشد ﺑﺮاي اﯾﺠﺎدﯾﮏ ﻻﯾﻪ ﭘﻮﺷﺸﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ رود .
ﺣﻼل در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﯿﺸﮕﺮم ﮐﻮره ﭘﺨﺖ در دﻣﺎي 100 درجه سانتیگراد ﺑﺨﺎر ﺷﺪه و ﻣﻮاد روي ﻗﻄﻌﻪ ﺧﺸﮏ ﻣـﯽ ﺷـﻮد . و در دﻣـﺎي ﺣﺪود 320 الی 350 درجه سانتیگراد ﭘﻮدرﻫﺎي آﻟﻮﻣﯿﻨﯿﻢ و روي ﮐﺎﻣﻼ”روي ﻗﻄﻌﻪ ﭘﺨﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد و اﯾﻦ ﻻﯾﻪ ﻣﺎﻧﻌﯽ ﻣﺤﮑـﻢ ﺑـﯿﻦ ﻗﻄﻌـﻪ و اﮐﺴﯿﮋن و رﻃﻮﺑﺖ اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.اﺳﯿﺪ ﮐﺮوم در ﭘﻮﺷﺶ داﮐﺮوﻣﺎت ﻣﺜﻞ روي ﺳﻄﺢ آﻫﻦ را ﻏﯿﺮ ﻓﻌـﺎل ﻣـﯽ ﮐﻨـﺪ . ﺿﻤﻨﺎ” ﺳﻄﺢ آﻫﻦ ﺑﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ آﻧﺪ ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﺷﻮﻧﺪه روي ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد.
کاربردهای متنوع پوشش داکرومات
از کاربردهای متنوع پوشش داکرومات در صنعت میتوان به موارد زیر اشاره نمود :
- صنعت خودرو : پیچ و مهره ، واشر ، لوله های آب ، فنر ، بست ، قطعات پرسی و …
- صنایع دریایی : قطعات خارجی موتور ، بست ها و لوله های آب ، تجهیزات سبک ، زنجیر ها و ….
- صنایع ریلی : پیچ و مهره ، واشر ، بست ، ریل ، فنر و …
- صنایع کشاورزی و گلخانه ای : پیچ ،مهره ، واشر ، بست ریل ، قطعات پرسی و قطعات در مجاورت آب و رطوبت
- نیروگاه ها و تاسیسات انتقال نیرو : يراق آلات ، پیچ،مهره،واشر،اتصالات و…
- صنعت ساختمان : اتصالات دیوار و ساختمان،میخها، پیچ های پایه، شبکه های تقویت کننده بتنی و …
- صنایع نفت، گاز و پتروشیمی : شیر آلات ، تجهیزات و اتصالات ، پیچ و مهره و …
- و …
مزایای پوشش داکرومات
- ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻋﺎﻟﯽ دردﺳﺘﮕﺎه ﺳﺎﻟﺖ اﺳﭙﺮي : ﭘﻮﺷﺶ داﮐﺮوﻣﺎت ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎي ﻗﺪﯾﻤﯽدارای مقاومت به خوردگی بسیار بالاتری میباشد . ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ آزﻣﺎﯾﺸـﺎت ﺳـﺎﻟﺖ اﺳـﭙﺮي ﺟﻬـﺖ آزﻣـﺎﯾﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﯽ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ پوشش داکرومات ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻬﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻟﮑﺘﺮو ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﺰه و ﻋﻤﻠﯿﺎت ﮐﺮوﻣﺎت ﮐﻠـﺮ ، ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﺰه ﮔﺮم و ﭘﻮﺷﺶ نیکل- روی دارد .
- ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻋﺎﻟﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ ﮔﺮﻣﺎ و ﺧﻮردﮔﯽ : ﭘﻮﺷﺶ داﮐﺮوﻣﺎت از ﻟﺤﺎظ ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﮔﺮﻣﺎ و ﺧﻮردﮔﯽ ﺑﺮﺗﺮي داﺷﺘﻪ و ﯾـﮏ ﻻﯾـﻪ ﻣﻘـﺎوم در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺣﺮارت ﺑﺮاي دوره ﻃﻮﻻﻧﯽ از زﻣﺎن ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﭘﻮﺷﺶ اﻟﮑﺘﺮو ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﺰه ، ﭘﻮﺷـﺶ ﮐﺮوﻣﺎﺗـﻪ ﺳﻄﺤﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ100 درﺟﻪ ﺣﺮارت دﭼﺎر ﻋﯿﺐ و ﻧﻘﺺ ﻣﯽ ﺷﻮد . زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺴﻮزد ﺧﺎﺻـﯿﺖ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺑـﻪ ﺧﻮردﮔﯽ آن ﺑﻄﻮر ﮐﺎﻣﻞ از ﺑﯿﻦ ﻣﯽ رود.
- مقاومت به خوردگی گالوانیک : از ﺧﻮردﮔﯽ ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﮏ آﻟﻮﻣﯿﻨﯿﻮم ﺑﻄﻮر ﻣﻮﺛﺮ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . در ﯾﮏ ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﻪ ﭘﯿﭻ ﻫﺎي ﺿﺪ زﻧـﮓ ﺑـﻪ ﯾـﮏ ﻋﻀﻮ آﻟﻮﻣﯿﻨﯿﻮﻣﯽ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻮﺷﺶ داﮐﺮوﻣﺎت در روي ﭘﯿﭻ ﺑﻪ ﻃـﻮر ﺑﺴـﯿﺎر ﻣـﻮﺛﺮي از ﺧـﻮردﮔﯽ ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﮏ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .
- ﺧﻄﺮ ﺗﺮدي ﻫﯿﺪروژﻧﯽ ﻧﺪارد : ﭼﻮن در ﻓﺮآﯾﻨﺪ داﮐﺮوﻣﺎت از اﺳﯿﺪ ﺑﺮاي آﻣﺎده ﺳﺎزي و ﭘﻮﺷﺸﮑﺎري اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﯽ ﺷﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﺑﻄﻮر رﯾﺸﻪ اي ﺣﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ .
- ﻣﺤﻠﻮل داﮐﺮوﻣﺎت ﺣﺘﯽ از ﺳﻄﺢ داﺧﻠﯽ ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﺳﺎﯾﺮ اﺟﺰاء ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﺎﯾـﺪار ﺑـﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮردﮔﯽ را اراﺋﻪ ﻣﯽ دﻫﺪ . داﮐﺮوﻣﺎت ﺑﻪ ﻃﻮر وﺳﯿﻌﯽ در ﻟﻮﻟﻪ ﻫـﺎي اﺗﻮﻣﺒﯿـﻞ ﺷـﺎﻣﻞ ﻟﻮﻟـﻪ ﻫـﺎي ﺳﻮﺧﺖ ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي آب و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي ﺳﻄﺢ روﻏﻦ و ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎي ﺟﺬب ﭼﻨﺪ ﺷﺎﺧﻪ اي ﮐﺎرﺑﺮد دارد .
- ﺳﺎﯾﺮ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم ﺑﺮ روي اﯾـﻦ ﭘﻮﺷـﺶ اﺳـﺖ. ﭘﻮﺷـﺶ داﮐﺮوﻣـﺎت و ﭘﻮﺷـﺶ اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﺰه از ﻟﺤﺎظ ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﯽ ﻣﻮرد ﺗﺴﺖ ﻣﻘﺎﯾﺴـﻪ اي ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ ﻧﺘﯿﺠـﻪ ﻧﺸـﺎن داد ﮐـﻪ داﮐﺮوﻣﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﭼﺴﺒﻨﺪﮔﯽ را داراﺳﺖ . ﻣﻮادي ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﻮاد داﮐﺮوﻣﺎت ﭘﻮﺷﺸﮑﺎري ﺷﻮﻧﺪ:
- ﺷﺎﻣﻞ ﻃﯿﻒ وﺳﯿﻌﯽ از ﻓﻠﺰات از ﻗﺒﯿﻞ آﻫﻦ
- آﻟﯿﺎژﻫـﺎي آﻫﻦ ﻓﻠﺰات ﺳﺒﮏ ﻣﺜﻞ آﻟﻮﻣﯿﻨﯿﻮم
- آﻟﯿﺎژ ﻓﻠﺰات ﺳﺒﮏ
- ﺳﺎﯾﺮ ﻗﻄﻌﺎت رﯾﺨﺘﻪ ﮔﺮي ﺷﺪه
-
ﻣﺸﮑﻞ آﻟﻮدﮔﯽ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻧﺪارد زﯾﺮا :
- ﻓ ﺎﺿﻼب ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ .
- ﻣﻮاد ﺳﻤﯽ و آﻟﻮده ﮐﻨﻨﺪه ﻫﻮا ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ .
- ازCr ﺳﻪ ﻇﺮﻓﯿﺘﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.
- درﻣﻮاد ﺟﺪﯾﺪ ﻋﻨﺼﺮﮐﺮم ﺣﺬف ﮔﺮدﯾﺪه وﺳﺨﺘﮕﯿﺮاﻧﻪ ﺗﺮﯾﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ راﭘﺎس ﻣﯿﮑﻨﺪوﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﺬاﯾﯽ،داروﯾﯽ،ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ و… ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
- دارای ضخامت پوشش بسیار پایین تر به نسبت دیگر پوشش ها میباشد . اﯾﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎﺿﺨﺎﻣﺖ ﺣﺪود 10µmﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﯿﺶ از500 ﺳﺎﻋﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﯽ ﺗﺴﺖ ﺳﺎﻟﺖ اﺳـﭙﺮي را ﭘﺎس ﮐﻨﺪ . ﻟﺬا اﯾﻦ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺪون ﺗﻐﯿﯿﺮﺗﻠﺮاﻧﺲ ﻫﺎي اﺑﻌﺎدي ﻗﻄﻌﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﯽ را دارا ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ .
- ﻋﺪم ﭘﺮﺷﺪن ﺳﻮراخ ﻫﺎ و ﺧﻠﻞ وﻓﺮج ﻗﻄﻌﻪ : ﺑﻪ دﻟﯿﻞ وﺟﻮد ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﯿﻮژ ﺑﻌﺪ از ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻏﻮﻃﻪ وري ﺗﻤﺎم ﻣﻮاداﺿﺎﻓﯽ ازداﺧﻞ ﺳﻮراخ ﻫﺎ و ﭘﺴـﺘﯽ و ﺑﻠﻨـﺪيﻫﺎي ﻗﻄﻌﻪ ﺟﺪاﻣﯽ ﺷﻮد و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﭘﻮﺷﺶ درﺗﻤﺎﻣﯽ ﻧﻘﺎط ﻗﻄﻌﻪ ﯾﮑﻨﻮاﺧﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷـﺪ .ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺜـﺎ ل در ﭘﻮﺷـ ﺶ ﮔﺎﻟﻮاﻧﯿﺰه ﮔﺮم ﻣﺬاب روي داﺧﻞ رزوه ﻫﺎي ﻣﻬﺮه ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽ ﻣﺎﻧﺪ و ﺑﻌﺪ از ﭘﻮﺷﺸﮑﺎري ﺑﺎﯾـﺪ ﻣﻬﺮه ﻫـﺎ ﻗﻼوﯾﺰزﻧﯽ ﻣﺠـﺪد ﮔﺮدد واﯾﻦ ﮐﺎرﺗﻤﺎم ﭘﻮﺷﺶ داﺧﻠﯽ ﻣﻬﺮه ﻫﺎراﺑﺮداﺷﺘﻪ وﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ ﺧﻮردﮔﯽ رادرﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻗﻄﻌﻪ ازﺑـﯿﻦ میﺑﺮد . ﺿﻤﻨﺎ اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻐﯿﯿﺮدرﺗﻠﺮاﻧﺲ ﻫﺎي اﺑﻌﺎدي رزوه ﻣﻬﺮه ﻣﯽ ﺷﻮد ؛ وﻟﯽ در ﻓﺮاﯾﻨﺪ داكرومات اﯾﻦ ﻣﺸـﮑﻞ را ﺗﻮﺳـﻂ ﺳﺎﻧﺘﺮﯾﻔﯿﻮژ رﻓﻊ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ.
- ﺣﻔﻆ ﺧﻮاص ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﻗﻄﻌﺎت : ﺑﻪ دﻟﯿﻞ دﻣﺎي ﭘﺨﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦ درﭘﺮوﺳﻪ داك،ﻗﻄﻌﺎت ﺗﺤﺖ ﺗﻤﭙﺮﯾﻨﮓ ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻗﺮارﻧﻤﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪوﺧﻮاص ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﻗﻄﻌﺎت ﺣﻔﻆ ﻣﯽ ﺷﻮد.
